AGS4.4

अन्त्येष्टिः

प्रेष्यति युगपदग्नीन्प्रज्वालयतेति ॥ १ ॥

(The performer) gives the order (इति प्रेष्यति) – “Light (प्रज्वालय) the fires (अग्नीन्) (i.e. āhavanīya, gārhapatya, and dakṣiṇa) simultaneously (युगपत्)”

आहवनीयश्चेत्पूर्वं प्राप्नुयात्स्वर्गलोक एनं प्रापदिति विद्याद्रात्स्यत्यसावमुत्रैवमयमस्मिन्निति पुत्रः ॥ २ ॥

If the āhavanīya (आहवनीयः चेत्) reaches (the body) first (पूर्वम् प्राप्नुयात्), he should know (इति विद्यात्) that the heavenly world (स्वर्गलोकः) will be obtained (प्रापत्) by him (एनम्) (the deceased). He will prosper (असौ रात्स्यति) in that world (अमुत्र), and this son (अयम् पुत्रः) will similarly (एवम्) (prosper) in this world (अस्मिन् इति).

गार्हपत्यश्चेत् पूर्वं प्राप्नुयादन्तरिक्षलोक एनं प्रापदिति विद्याद्रात्स्यत्यसावमुत्रैवमयमस्मिन्निति पुत्रः ॥ ३ ॥

If the gārhapatya (गार्हपत्यः चेत्) reaches (the body) first (पूर्वम् प्राप्नुयात्), he should know (इति विद्यात्) that the intermediate world (अन्तरिक्षलोकः) will be obtained (प्रापत्) by him (एनम्) (the deceased). He will prosper (असौ रात्स्यति) in that world (अमुत्र), and this son (अयम् पुत्रः) will similarly (एवम्) (prosper) in this world (अस्मिन् इति).

दक्षिणाग्निश्चेत्पूर्वं प्राप्नुयान्मनुष्यलोक एनं प्रापदिति विद्याद्रात्स्यत्यसावमुत्रैवमयमस्मिन्निति पुत्रः ॥ ४ ॥

If the dakṣiṇāgni (दक्षिणाग्निः चेत्) reaches (the body) first (पूर्वम् प्राप्नुयात्), he should know (इति विद्यात्) that the world of people (मनुष्यलोकः) will be obtained (प्रापत्) by him (एनम्) (the deceased). He will prosper (असौ रात्स्यति) in that world (अमुत्र), and this son (अयम् पुत्रः) will similarly (एवम्) (prosper) in this world (अस्मिन् इति).

युगपत्प्राप्तौ परामृद्धिं वदन्ति ॥ ५ ॥

On (all the three fires) reaching simultaneously (युगपत् प्राप्तौ) he will attain supreme prosperity (पराम् ऋद्धिम्), so they say (वदन्ति).

तं दह्यमानमनुमन्त्रयते ’प्रेहि प्रेहि पथिभिः पूर्व्येभिः’ इति समानम् ॥ ६ ॥

(The performer) consecrates (अनुमन्त्रयते) the one who is being cremated (तम् दह्यमानम्) by ’प्रेहि प्रेहि पथिभिः पूर्व्येभिः’ (RV 10.14.7) in the same way (इति समानम्).

Note: “In the same way”, means “as mentioned elsewhere”, i.e. in ASS 6.10.9.

स एवंविदा दह्यमानः सहैव धूमेन स्वर्गं लोकमेतीति ह विज्ञायते ॥ ७ ॥

Being cremated (दह्यमानः) by one who knows this (एवंविदा) (i.e. a knowledgeable person), he (सः), along with the smoke (धूमेन सह), indeed reaches (एति एव) the heavenly world (स्वर्गम् लोकम्) – thus (इति) it is known (ह विज्ञायते).

उत्तरपुरस्तादाहवनीयस्य जानुमात्रङ्गर्तं खात्वाऽवकां शीपालमित्यवधापयेत्ततो ह वा एष निष्क्रम्य सहैव धूमेन स्वर्गं लोकमेतीति ह विज्ञायते ॥ ८ ॥

To the north-east (उत्तरपुरस्तात्) of the āhavanīya fire (आहवनीयस्य), having dug (खात्वा) a knee-deep pit (जानुमात्रम् गर्तम्), he should fill (इति अवधापयेत्) Avakā (अवकाम्) and Śīpāla plants (शीपालम्).  Then indeed this (ततः ह वै एषः) (soul of the deceased), having exited (निष्क्रम्य) (the body) along with the smoke (धूमेन सह), indeed reaches (एति एव) the heavenly world (स्वर्गम् लोकम्) – thus (इति) it is known (ह विज्ञायते).

Note: These plants are also mentioned in AGS 2.8.14 in connection with the  construction of a dwelling.

’इमे जीवा मृतैराववृत्रन्’ इति सव्यावृतो व्रजन्त्यनीक्षमाणाः ॥ ९ ॥

(After the performer has recited the mantra) ’इमे जीवा मृतैराववृत्रन्’ (RV 10.18.3) (इति) (the relatives of the deceased) return (व्रजन्ति), turning to the left (सव्यावृतः), and not looking back (अनीक्षमाणाः).

यत्रोदकमवहद्भवति तत्प्राप्य सकृदुन्मज्ज्यैकाञ्जलिमुत्सृज्य तस्य गोत्रं नाम च गृहीत्वोत्तीर्यान्यानि वासांसि परिधाय सकृदेनान्यापीड्योदग्दशानि विसृज्यासत आनक्षत्रदर्शनात् ॥ १० ॥

Having (तत् प्राप्य) reached a place where water (यत्र उदकम्) does not flow (अवहत् भवति) (i.e. is still, like a pond or lake), and having taken a single plunge into it (सकृत् उन्मज्ज्य) and having poured out (उत्सृज्य) a handful of water (एकाञ्जलिम्), having pronounced (गृहीत्वा) the name of the gotra (गोत्रम्) and the name (तस्य नाम च) (of the deceased), having come out of the water (उत्तीर्य) and having worn other (dry) clothes (अन्यानि वासांसि परिधाय), having wrung out the (wet) clothes once (सकृत् एनानि आपीड्य) and left them (विसृज्य) (to dry) with their hems facing north (उदग्दशानि), they (should) sit down (आसते) (there) till the stars appear (आनक्षत्रदर्शनात्).

Note: The commentator clarifies that these actions are performed both by men and women, and that the offering of the water must be done while facing south.

आदित्यस्य वादृश्यमाने प्रविशेयुः ॥ ११ ॥

Or (वा) they may enter (प्रविशेयुः) (the village) on the (disk of the) of the sun (आदित्यस्य) not being visible (अदृश्यमाने).

कनिष्ठप्रथमा ज्येष्ठजघन्याः ॥ १२ ॥

The youngest first (कनिष्ठप्रथमाः) and the oldest last (ज्येष्ठजघन्याः ).

प्राप्यागारमश्मानमग्निं गोमयमक्षतांस्तैलमप उपस्पृशन्ति ॥ १३ ॥

Having reached home (आगारम् प्राप्य), they touch (उपस्पृसन्ति) a stone (अश्मानम्), fire (अग्निम्), cow-dung (गोमयम्), unbroken rice (अक्षतान्), oil (तैलम्), and water (अपः).

नैतस्यां रात्र्यामन्नं पचेरन् ॥ १४ ॥

They should not cook (न पचेरन्) food (अन्नम्) during that night (एतस्याम् रात्र्याम्).

क्रीतोत्पन्नेन वा वर्तेरन् ॥ १४ ॥

The should subsist (वा वर्तेरन्) of purchased or already-prepared food (क्रीतोत्पन्नेन).

Note: The commentator says that some disregard this rule (as an interpolation).

त्रिरात्रमक्षारलवणाशिनः स्युः ॥ १५ ॥

They should (स्युः) not eat spicy and salty food (अक्षारलवणाशिनः) for three nights (त्रिरात्रम्).

द्वादशरात्रं वा महागुरुषु दानाध्ययने वर्जयेरन् ॥ १६ ॥

(On the death of) mahāgurus (महागुरुषु) (i.e. parents or a revered teacher), they should optionally (वा) avoid (वर्जयेरन्) giving gifts and self-study (दानाध्ययने) for twelve nights (द्वादशरात्रम्).

Notes

  • The commentator explains महागुरुः as मातापितरौ यश्चोपनीय कृत्स्नं वेदमध्यापयति – parents or one who teaches the entire Veda, having taken one under his tutelage.
  • The prohibition of giving gifts and self-study applies for all the cases following this, till the end of this section.  Technically this is the period of aśauca

दशाहं सपिण्डेषु ॥ १७ ॥

On the death of a sapiṇḍa, (सपिण्डेषु) (they should abstain from gifts and study) for ten days (दशाहम्).

गुरौ चासपिण्डे ॥ १९ ॥

Likewise (च) in the case of a teacher (गुरौ) who is not sapiṇḍa (असपिण्डे).

अप्रत्तासु च स्त्रीषु ॥ २० ॥

And (च) in the case of (the death of) unmarried (अप्रत्तासु) female relatives (स्त्रीषु ).

त्रिरात्रमेतरेष्वाचार्येषु ॥ २१ ॥

For three nights (त्रिरात्रम्) in the case of (the death of) other teachers (इतरेषु आचार्येषु).

ज्ञातौ चासपिण्डे ॥ २२ ॥

And on the death of a relative (ज्ञातौ) who is not sapiṇḍa (असपिण्डे).

प्रत्तासु च स्त्रीषु ॥ २३ ॥

And (च) in the case of married female relatives (प्रत्तासु स्त्रीषु).

अदन्तजाते ॥ २४ ॥

(On the death of a child) whose teeth have not appeared (अदन्तजाते).

अपरिजाते ॥ २५ ॥

And in the case of a still-born child (अपरिजाते).

एकाहं सब्रह्मचारिणि ॥ २६ ॥

For one day (एकाहम्) on the death of a fellow student (सब्रह्मचारिणि).

समानग्रामीये च श्रोत्रिये ॥ २७ ॥

And (च) (on the death) of a of a śrotriya (श्रोत्रिये) (one who has studied the Veda) of the same village (समानग्रामीये).


AGS    AGS4.3     AGS4.5
Advertisements