AGS4.5

अस्थिसञ्चयनम्

सञ्चयनमूर्ध्वं दशम्याः कृष्णपक्षस्यायुजास्वेकनक्षत्रे ॥ १ ॥

The collection (सञ्चयनम्) (of the ashes) is performed after the tenth day (ऊर्ध्वम् दशम्याः) of the dark fortnight (कृष्णपक्षस्य) on an odd date (अयुजासु) which has a single nakṣatra (एकनक्षत्रे).

Note: This excludes tithis which are associated with a pair of stars, i.e. आषाढा, फाल्गुनी, and भाद्रपद because each of these represent two nakṣatras with names prefixed by पुर्व and उत्तर respectively.

अलक्षणे कुम्भे पुमांसमलक्षणायां स्त्रियमयुजोऽमिथुनाः प्रवयसः ॥ २ ॥

(The bones) of a man (पुमांसम्) into an unmarked urn (अलक्षणे कुम्भे), and the bones of a woman (स्त्रियम्) into an small unmarked urn (अलक्षणायाम्) (should be collected by) an odd number (अयुजः) of elderly people (प्रवयसः), with the men and women not together (अमिथुनाः).

क्षीरोदकेन शमीशाखया त्रिः प्रसव्यमायतनं परिव्रजन्प्रोक्षति ’शीतिके शीतिकावति’ इति ॥ ३ ॥

While going around (परिव्रजन्) the place of cremation (आयतनम्) counter-clockwise (प्रसव्यम्) three times (त्रिः), (the performer) sprinkles (प्रोक्षति) a mixture of milk and water (क्षीरोदकेन) using the branch of a śamī tree (शमीशाखया ) while reciting the mantra (इति) ’शीतिके शीतिकावति’ (RV 10.16.14)

अङ्‍गुष्ठोपकनिष्ठिकाभ्यामेकैकमस्थ्यसंह्रादयन्तोऽवदध्युः पादौ पूर्वं शिर उत्तरम् ॥ ४ ॥

(Those who collect the bones) should place (अवदध्युः)  the bones (अस्थि) (in the urn) without making a noise (असंह्रादयन्तः), using the thumb and ring finger (अङ्‍गुष्ठोपकनिष्ठिकाभ्याम्), one by one (एकैकम्), the (bones of) the feet first (पादौ पूर्वम्), and the (bones of) the head last (शिरः उत्तरम्).

सुसञ्चितं सञ्चित्य पवनेन सम्पूय यत्र सर्वत आपो नाभिस्यन्देरन्नन्यावर्षाभ्यस्तत्र गर्तेऽवदध्युरुपसर्प मातरं भूमिमेतामिति ॥ ५ ॥

Having arranged (सञ्चित्य) the well collected bones (सुसञ्चितम्), and having cleaned them (सम्पूय) by blowing (पवनेन) (i.e. winnowing basket), they should place (अवदध्युः) (the urn) in a pit (तत्र गर्ते) where (यत्र) waters (आपः), other than rain waters (वर्षाभ्यः अन्या), do not flow (न अभिस्यन्देरन्) from all sides (सर्वतः), while reciting the mantra (इति) ‘उप पसर्प मातरं भूमिमेताम्’ (RV 10.18.10).

उत्तरया पांसूनवकिरेत् ॥ ६ ॥

(The performer) should scatter (स्वकिरेत्) earth (पांसून्) (into the pit) with the next (उत्तरया) mantra [ उच्छ्वञ्चस्व पृथिवी मा नि बाधथाः (RV 10.18.11)]

अवकीर्योत्तराम् ॥ ७ ॥

Having scattered the earth (अवकीर्य) (he should recite) the next (उत्तराम्) mantra [उच्छ्वञ्चस्व पृथिवी सु तिष्ठतु (RV 10.18.12)]

उत्ते स्तभ्नामीति कपालेनापिधायाथानवेक्षं प्रत्याव्रज्याप उपस्पृश्य श्राद्धमस्मै दद्‍युः ॥ ८ ॥

Having covered (अपिधाय) (the urn) with an earthen plate (कपालेन) while reciting the mantra (इति) उत्ते स्तभ्नामि (RV 10.18.13), then (अथ) having returned (प्रत्याव्रज्य) without looking back (अनवेक्षम्), having touched water (आपः उपस्पृश्य) (i.e. bathed), they should perform (दद्‍युः) a śrāddha (श्राद्धम्) for him (अस्मै) (the deceased).


AGS    AGS4.4     AGS4.6
Advertisements